Na današnji dan, pre 143 godine, osnovano je Srpsko društvo Crvenog krsta u dvorani beogradske opštine. U osnivanju Srpskog društva Crvenog krsta učestvovali su zameniti ljudi Srbije, između ostalih, Josif Pančić, Đorđe Vajfert, Ilija M. Kolarac, Kosta Jovanović i dr Kazimir Gonsiorovski. Dr Vladan Đorđević proglasio je formiranje Srpskog društva Crvenog krsta 6. februara 1876. godine, a za prvog predsednika izabran je mitropolit Mihailo Jovanović.

Crveni Krst Požarevac - 143. godine HUMANOSTI 14676

Odmah po izboru Glavni odbor se Proglasom obratio narodu u kome je izložio svoje ciljeve i dužnosti Društva i pozvao sve prijatelje ideje humanosti da se u što većem broju odazovu upisivanjem u članstvo i osnivanjem pododbora u celoj zemlji.

Kroz 143 godine humanitarne akcije i međunarodnog priznanja, u 183 organizacije u gradovima i opštinama i 2 pokrajnske organizacije, Crveni krst Srbije je posvećen obezbeđivanju i pružanju podrške i pomoći najugroženijim ljudima.

Crveni Krst Požarevac - 143. godine HUMANOSTI 14676

 

Istorija

Za vreme Austrijsko-sardinijskoga rata 24. juna 1859. godine, nedaleko od Solferina, malenog mjesta na sjeveru Italije, sukobile su se austrijske vojne jedinice sa savezničkom francusko-italijanskom vojskom. Vodila se poslednja bitka za nezavisnost poslije koje su Austrijanci protjerani sa sjevera Italije; francuski car Napoleon III pritekao je Italiji u pomoć. Krvava bitka koja je trajala 15 sati ostavila je sa sobom 40.000 ranjenih koji su umirali na bojnom polju. Sanitetske službe ne znajući da je bitka započela bile su daleko od ovog prizora. Svega nekoliko ljekara, koji su se tu zatekli, trudili su se da sa neznatnim sredstvima pruže pomoć ranjenicima, ali za većinu njih spasa nije bilo.
Anri Dinan.

Crveni Krst Požarevac - 143. godine HUMANOSTI 14676

Mladi trgovac iz Ženeve koji se zatekao u blizini bojnog polja, bio je svjedok strahovitog prizora. Zvao se Anri Dinan, imao je 31 godinu i bio vođen iznenadnim nagonom da pruži pomoć svima u nevolji. Ali vidjevši nevjerovatan broj ranjenika koji su se nalazili oko njega, vrlo brzo je ustanovio da je on sam nemoćan i da neće moći mnogo da učini za njih. Tada spontano pokušava da regrutuje volontere među civilnim stanovništvom Solferina koji su se u početku pokazali vrlo nevoljnim. Anri Dinan im tada povika „Tuttti fratelli!“ – „Svi smo braća!“ I svojim gromkim pozivom je uspio da slomi otpor i da otvori srca tih muškaraca i žena. Postepeno, dobra volja i entuzijazam trijumfuju. Ranjenici su odvedeni daleko od bojnog polja, u crkve i privatne kuće, gdje im je stanovništvo svim srcem pružilo pomoć.


Principi

Sedam osnovnih principa čine suštinu Pokreta. Usvojeni su na XX Međunarodnoj konferenciji u Ženevi 1965. godine. Države su dužne da u svako doba poštuju privrženost svih sastavnih dijelova Osnovnim principima Pokreta ….

Humanost

Pokret CK/CP je nastao u želju da bez diskriminacije pruži pomoć ranjenicima na bojnom polju. Njegov cilj je da štiti život, zdravlje i poštovanje ljudske ličnosti.

Nepristrasnost

Pokret ne pravi razliku prema klasi ili rasi pojedinca, te nastoji da ublaži njihova stradanja rukovođen samo njihovim potrebama.

Neutralnost

Da bi sačuvao povjerenje svih Pokret se ne opredjeljuje u raspravama vjerske, klasne, rasne ili političke prirode.

Nezavisnost

Pokret je nezavisan, jer Nacionalna društva kao pomoćni organi humanitarnih službi svojih vlada, moraju sačuvati svoju autonomiju, da bi mogli djelovati u skladu sa principima.

Dobrovoljnost

Pokret ne pokreće želja za sticanjem koristi, on je dobrovoljan.

Jedinstvo

U jednoj zemlji može postojati samo jedno društvo CK/CP i ono mora biti dostupno svima i sprovoditi svoju djelatnost na cijeloj teritoriji.

Univerzalnost

Pokret je univerzalan, jer sva društva u njemu imaju jednak status, pomažu se i dijele jednaka prava.


Neumoran, Anri Dinan se brinuo 3 dana i 3 noći o ranjenicima. Donosio je da piju onima koji su imali groznicu, tješio je umiruće, obećavajući da će njihovoj porodici prenijeti poslednju poruku. Nalazi vremena i da ohrabri druge dobrovoljce da pomognu. Ti dobrovoljci su puni dobre volje, ali nisu u mogućnosti da pruže odgovarajuću pomoć, jer im nedostaje znanje i potrebna obuka.

Ideja, u početku nejasna, počinje da se oblikuje u mislima Anri Dinana: ako se u Solferinu tada našao veliki broj dobrovoljaca koji su imali dobru medicinsku obuku u osnovi, koliko je nepotrebnih patnji moglo biti izbjegnuto? Koliko mladih obećavajućih života je moglo biti spašeno? Odjednom, Anri Dinanu se nameće jedino moguće rješenje: treba stvoriti međunarodno društvo za pomoć, koje bi se baziralo na ugovoru i koje bi pravno obavezalo države. Po povratku u Ženevu, Anri Dinan ne može da zaboravi strahovite scene čiji je očevidac bio u Solferinu. Tri godine nakon tih događaja, mašio se pera i počeo da piše „Sjećanje na Solferino“, knjigu koja će ući u anale čovječanstva. Nije se zadovoljio da u knjizi opiše nepodnošljive uslove u kojima su se našli vojnici nakon bitke, već je jasno iznio svoje ideje. Traži da bude potpisana međunarodna konvencija koja će osigurati zaštitu civila žrtava rata i da budu stvorena, u svim zemljama, društva za pružanje pomoći, koja će biti zasnovana na principu nepristrasnosti i koja će okupiti dobrovoljce obučene da pružaju pomoć ranjenicima.

Anri Dinan objavljuje knjigu, o svom trošku, u 400 primjeraka i šalje je važnim ličnostima i svojim prijateljima. Dinanova ideja se čini u potpunosti nerealnom, čak i revolucionarnom. Razumljivo je da ne nailazi svuda na otvorena vrata; njegovi ga prijatelji ismijavaju, nazivajući čak njegove ideje „ludim“. Ali druge ličnosti, naprotiv, čuju njegov apel. General Gijom Anri Difur i pravnik Gistav Monije, koji s pročitali njegovu knjigu, smatraju da su njegove ideje i planovi ostvarljivi. Stupaju u kontakt sa njim. Na dan 9. februara 1863. godine, ženevsko „Društvo javne koristi“ na čelu sa Monijeom, osniva komitet koji je nadležan da ispita prijedloge Dinana. Ovaj komitet sačinjavaju, osim Monijea, Dinana i Difua, i ratni hirurg Luj Apia i ljekar Teodor Monoar. Ovih petoro ljudi se prvi put sastalo 17. februara 1863. i sačinjavaju već tada „Međunarodni komitet za pomoć ranjenicima“. Ovaj „Komitet petorice“ kratko nakon toga počinje da širi svoje ideje u svijetu. U ljeto te iste 1863. godine, komitet poziva jedan broj zemalja u Ženevu na međunarodni kongres. 26. oktobra general Difur otvara ovu konferenciju koja je okupila 36 predstavnika iz 16 zemalja. Nakon 4 dana kongresa, skup donosi deset odluka i izražava tri želje: Stvaranje, u svakoj od zemalja, jednog „nacionalnog komiteta za pomoć ranjenicima“, a kao uslov i osnovu, zahtijeva da sanitetske službe, dobrovoljci i ranjenici budu zaštićeni, odnosno da budu proglašeni „neutralnim“ ili „nepovrjedivim“.
Mitropolit Roganović, prvi predsednik Crvenog krsta Crne Gore

Skup usvaja kao znak zaštite i raspoznavanja crveni krst na bijelom polju, obrnuto od boja švajcarske zastave. Dinanova vizija postaje stvarnost: rođena je svjetska organizacija Crvenog krsta. Na dan 22. avgusta 1864. godine, tek godinu dana nakon konferencije, u Ženevi je potpisana prva Konvencija, (a postoje 4 Ženevske konvencije) koja se odnosi na zaštitu ranjenika u kopnenim snagama.:[3] Godine 1868. zaštita je proširena na ranjenike pomorskih snaga i brodolomnike. Ali biće potrebno još vremena da bi ovi principi postali univerzalno obavezni (1899—1907).

Crveni Krst Požarevac - 143. godine HUMANOSTI 14676

U godinama koje su uslijedile, postepeno prisustvujemo stvaranju nacionalnih društava Crvenog krsta,[4] što je bio jedan od ciljeva Dinana. 17. jula 1866. general Difur i savezni savjetnik Jakob Dubs stvaraju švajcarski Crveni krst. U cijelom svijetu, počinje obuka dobrovoljaca za pružanje prve pomoći bolesnima i ranjenima.[5] Snabdijevaju se magacini zavojnim materijalom, ćebadima i drugim potrepštinama za pomoć; sve je spremno za slučaj izbijanja sukoba. Crveni krst je vrlo brzo stavljen na probu prilikom izbijanja francusko-njemačkog rata 1870. godine, koji je odnio mnogo žrtava. Ali po prvi put u istoriji, pomoćnici Crvenog krsta su obučeni da pruže ranjenicima efikasnu pomoć na licu mjesta. Prvo društvo Crvenog krsta na Balkanu osnovano je 1875. godine u Crnoj Gori, kao dvadeset drugo po redu u svijetu.[6]
Tabla na zgradi Kinoteke, Uzun Mirkova ulica, Beograd

Ako je tačno da je Anri Dinan napisao knjigu potaknut strahotama jedne bitke i da je taj isti oružani sukob doveo do stvaranja humanitarnog pokreta koji je danas prisutan u cijelom svijetu, takođe je tačno da je humanitarni duh koji vlada Crvenim krstom postojao od samog početka, a vezan za bilo koju situaciju u kojoj je ljudskom biću potrebna pomoć drugog ljudskog bića. Anri Dinan je vidio organizaciju Crvenog krsta kao društvo, koje i u mirno vrijeme, treba da pruži pomoć bolesnicima, prvu pomoć ranjenicima i pomoć starijim osobama, hendikepiranima ili osobama kojima je to potrebno, dakle kada god za to postoji potreba-kao prilikom prirodnih katastrofa ili epidemija. Tako je već krajem prošlog vijeka bilo bolničarki Crvenog krsta, iz službi organizovanih za pomoć ili dobrovoljaca, koji su aktivno bili uključeni u pružanju pomoći socijalno ugroženim licima.

Po završetku Velikog rata, evropsko stanovništvo ima samo jednu želju: da više nikad ne bude rata. U toj nadi se 1919. godine nacionalna društva ujedinjuju i stvaraju Federaciju nacionalnih društava Crvenog krsta. U Evropi se tokom dvadesetih i tridesetih godina pojavljuju totalitarni režimi: prvo u Italiji, zatim u Njemačkoj, Španiji… Za Crveni krst, ovo je jedan od najstrašnijih perioda u njegovoj istoriji, jer osim što osjeća dolazak novog rata, već je suočen sa državama koje ignorišu humanitarne principe i služe se njima sa najsmjelijim cinizmom.

Djelo Anri Dinana uzima maha i njegovo postojanje se opravdava svakom godinom. Ali ovaj veliki čovjek pada u zaborav. Poslije dugih godina koje je proveo lutajući po Evropi, osnivač Crvenog krsta, uskoro šezdesetogodišnjak, stiže jedno veče godine 1887, umoran i skoro bez novca u Hajden u Apencelu. Godine 1892. on nalazi mir i odmor u jednoj bolnici u okrugu Hajden, nakon života ispunjenog žrtvovanjima i razočarenjima. Živi potpuno povučeno na drugom spratu bolnice u Hajdenu, uz njegu glavne bolničarke, đakonese po imenu Eliz Boliger. Novinar Georg Baumberger, koji je započeo istaraživanja o njegovom životu, najzad ga pronalazi i podsjeća javno mnjenje na postojanje ovog starog i zaboravljenog čovjeka. Tako podiže talas simpatija prema Anri Dinanu i prva Nobelova nagrada za mir je dodijeljena ovom čovjeku od 73 godine, koji već dugo živi kao samotnjak. Ali osnivač Crvenog krsta se već odavno povuao iz svijeta i odlučuje da na raspolaganje humanitarnih djela stavi sav novac koji mu je tom prilikom dodijeljen. Malo prije svoje smrti, Anri Dinan je predvidio rat koji će zapaliti i okrvaviti skoro cijeli svijet. Rečenica koju tad izgovara na svom njemačkom jeziku sa primjesama francuskog, ostaće zapamćena: „Es wird kommen eine grosse, grosse Krieg…“ Njegovo predskazanje se obistinilo i početkom 20. vijeka izbija Prvi svjetski rat.

Anri Dinan umire 30. oktobra 1910. u 82-oj godini života. Sahranjen je u punoj diskreciji, prema sopstvenoj želji, na groblju Šihfeld u Cirihu.

0 0 vote
Article Rating
Prijavljujem se
Obavesti me o
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments