U razvoju srpske naučne misli tokom 20. veka istakle su se mnoge ličnosti koje potiču iz nekadašnjeg požarevačkog okružja.

Među njima se izdvajaju akademik i profesor vojne geografije Jovan Dragašević, arhitekta Nikola Nestorović, akademik i profesor arheologije Miloje Vasić, akademik i profesor hemije Pavle Savić, profesor istorije Miodrag Al. Purković i mnogi drugi.

U narednim redovima pažnja će biti posvećena ličnosti koja je dala jedan od najznačajnih doprinosa u razvoju srpske istorijske nauke, prosvete i univerziteta. U pitanju je akademik i profesor Mihailo J. Dinić.

Mihailo Dinić je rođen u Lučici 1899. godine. U ovom trenutku ne raspolažemo podacima o njegovom daljem poreklu. Poznato je da su njegovi roditelji, Jovan i Persida, došli tokom devedesetih godina 19. veka u selo kraj Velike Morave i Resavčine da rade kao učitelji.

Otac Jovan Dinić je u jednom periodu bio i upravitelj škole. Mihailovi roditelji su svoj prosvetni rad u Lučici završili uoči izbijanja Prvog svetskog rata.

Najznačajnije podatke o životu, radu i delu Mihaila Dinića dobijamo od akadmika prof. dr Sime Ćirkovića i Vladimira Aleksića koji su tokom svoje karijere u više navrata sa ponosom pisali o zaboravljenoj ličnosti našeg kraja.

MIHAILO DINIĆ – ZABORAVLjENA LIČNOST NAŠEG KRAJA 27209
Sl. 1. Akademik prof. dr Mihailo J. Dinić.

Nakon završene osnovne škole u Lučici 1910. godine, Mihailo Dinić je započeo gimnazijsko školovanje u Požarevcu, koje je potom nastavio u Beogradu.

U ratnom periodu on i njegova porodica se povlače preko Albanije. Dolaskom u Francusku, srpska vlada stvara uslove za školovanje malobrojne omladine, među kojima se nalazi i Mihailo Dinić. U ovoj zemlji je mladić iz Lučice završio gimnazijsko školovanje u Sen Ženu (St. Jean sur Mer). Ubrzo upisuje studije na Univerzitetu u Monpeljeu (Montpellier) gde sluša predavanja iz opšte i francuske istorije, geografije, latinskog jezika i paleografije.

Vrativši se u oslobođenu zemlju, Dinić biva angažovan kao srednjoškolski nastavnik u mnogim gradovima tadašnje Kraljevine SHS. Na početku prosvetne karijere on objavljuje školske udžbenike i polaže profesorski ispit.

Obezbeđivanjem sredstava za dalji napredak u naučnom radu, on najpre upisuje doktorske studije na Univezitetu u Beču. Završio ih je 1930. godine sa odbranjenom temom Das Mittelalterliche Syrmien (Srednjovekovni Srem).

MIHAILO DINIĆ – ZABORAVLjENA LIČNOST NAŠEG KRAJA 27209
Sl. 2. Slika M. Dinića u biblioteci Odeljenja za istoriju na Filozofskom fakultetu u Beogradu.

Kao doktor istorijskih nauka, Dinić najpre započinje svoja arhivska istraživanja u Dubrovniku, u kome se nalazi dragocena srpska srednjovekovna izvorna građa. Njegova naučna istraživanja početkom tridesetih godina prošlog veka ubrzo su imala odjeka kod tadašnjih univerzitetskih profesora Vladimira Ćorovića i Viktora Novaka.

Na njihov predlog Dinić je postavljen na dužnost docenta 1937. godine, a ubrzo dobija i zvanje profesora na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Nakon Drugog svetskog rata postaje dekan fakulteta.

Mnogi strani i domaći naučnici tog doba ga smatraju najboljim poznavaocem srpske srednjovekovne istorije i istorije Balkana uopšte. Redovni član SANU postaje 1955. godine, a njegovu kandidaturu je podržao Georgije Ostrogorski, jedan od najvećih svetskih vizantologa.

MIHAILO DINIĆ – ZABORAVLjENA LIČNOST NAŠEG KRAJA 27209
Sl. 3. Ždrelo u Gornjaku, predmet istraživanja M. Dinića

Doprinos Mihaila Dinića nauci i prosveti ima višestruk značaj. Da bi se njegov život, rad i naučno delovanje opisali potrebni su tomovi knjiga.

U ovom trenutku ćemo izdvojiti njegove najpoznatije bibliografske jedinice: „Oblast kralja Dragutina posle Deževa“, „Dubrovačka srednjovekovna karavanska trgovina“, „O Nikoli Altomanoviću“, „Zemlje hercega od svetoga Save“, „Srpska vladarska titula u vreme carstva“, i mnogi mnogi drugi naučni radovi koji danas predstavljaju nezaobilazno štivo za istraživače srpske srednjovekovne prošlosti.

Tokom svog naučnog delovanja Dinić nije zaobravio rodni kraj. Pedesetih godina 20. veka napisao je nekoliko članka o istoriji našeg okruga, među kojima se izdvajaju „Epoha Braničeva“ i „Braničevo u srednjem veku“ te je samim tim uspostavio temelje u stručnom i metodološkom poznavanju i proučavanju srednjovekovne istorije ovog područja.

Mihailo J. Dinić umro je u Beogradu 1970. godine.

Godine 2019. navršava se tačno 120 godina od rođenja akademika prof. dr Mihaila J. Dinića.

Autor teksta: Udruženje građana „Jovan Dragašević – baština epoha“
Fotografije: naslovna – Vikipedija; Sl.1. knjiga V. Aleksića „Život i delo akademika Mihala Dinića“ (2009), Sl. 2. arhiva udruženja građana „Jovan Dragašević – baština epoha“; Sl. 3. članak „Epoha Braničeva“ u: Braničevski almanah (1957) i arhiva udruženja građana „Jovan Dragašević – baština epoha“.

0 0 vote
Article Rating
Prijavljujem se
Obavesti me o
1 Comment
Newest
Oldest
Inline Feedbacks
View all comments
Nićifor
23/12/2019 16:18

Da li je moguce da Dinic nema ulicu i spomenik u Pozarevcu, kao i da se nijedna skola u Branicevu ne zove po njemu?
Sve pohvale za UG Jovan Dragasevic.